Cùng hạt, cùng máy, cùng người pha, nhưng vị lại khác. Năm dấu hiệu cho biết đã đến lúc chỉnh lại cối xay.
Có lẽ ai từng đứng quầy bar cũng gặp cảnh này: hôm qua ly espresso rất ổn, hôm nay vẫn hạt đó, máy đó, người pha đó, mà ly cà phê lại chua hơn, hoặc đắng hơn. Phản xạ đầu tiên thường là nghi ngờ hạt. Nhưng phần lớn trường hợp, thứ đã thay đổi lại là độ mịn của bột. Độ mịn quyết định nước chảy qua bánh cà phê nhanh hay chậm, và tốc độ đó quyết định vị của ly espresso. Cối xay vì thế không phải thứ chỉnh một lần là xong. Barista giỏi chỉnh nó gần như mỗi ngày. Vậy làm sao biết lúc nào cần chỉnh?
Nước đi qua lớp bột quá nhanh thì không kịp mang theo đủ hương vị. Ly espresso ra nhạt, chua, thể chất mỏng, như thể thiếu một phần.
Cách xử lý thường là xay mịn hơn một nấc nhỏ, pha lại và so sánh. Nhưng trước khi đụng vào cối xay, hãy kiểm tra lượng bột và cách nén có đúng công thức của quầy không, vì hai yếu tố này cũng làm thay đổi tốc độ chảy.
Ngược lại, bột quá mịn khiến nước khó đi qua. Cà phê chảy thành giọt, bị chiết quá lâu, và ly espresso trở nên đắng, gắt, khô miệng.
Lúc này cần xay thô hơn một nấc nhỏ. Đừng vặn nhiều nấc một lúc: rất dễ đi từ quá chậm sang quá nhanh, rồi lại mất thêm vài ly để quay về.
Không phải ai trong ca cũng có thời gian nếm từng ly. Lớp crema là cách nhìn nhanh nhất: crema mỏng, nhạt màu, tan nhanh thường đi kèm với shot chảy quá vội. Nhân viên mới chỉ cần nhìn là biết có điều gì đó không ổn.
Có điều, crema còn phụ thuộc vào độ tươi của hạt và tỉ lệ Robusta trong blend. Vì vậy, thước đo đúng nhất là ly chuẩn của chính quầy mình, không phải một tấm ảnh đẹp trên mạng.
Mỗi mẻ rang khác nhau một chút về độ ẩm và độ nở của hạt. Vậy nên khi mở bao mới, nhất là khi đổi sang loại hạt khác, giữ nguyên nấc xay cũ là một canh bạc. Pha thử vài ly và chỉnh lại sẽ an toàn hơn.
Một thói quen nhỏ khác: đừng đổ hạt mới lên trên hạt cũ trong phễu. Dùng hết phần cũ trước để hai mẻ không bị lẫn vào nhau.
Độ ẩm không khí ảnh hưởng đến cách bột cà phê kết lại và chảy. Ở Việt Nam, một ngày mưa nồm hay một buổi điều hòa chạy mạnh có thể làm shot thay đổi thấy rõ, dù không ai đụng vào máy.
Vì vậy, những quầy bar ổn định thường pha thử vào đầu ca và giữa ca, nhất là những hôm thời tiết đổi.
Cách đơn giản nhất để cả đội cùng pha một vị là ghi công thức chuẩn của quầy (lượng bột, lượng cà phê ra, khoảng thời gian chảy) lên một tấm thẻ dán cạnh máy. Khi ly cà phê có gì lạ, nhân viên chỉ cần so với thẻ, thay vì đoán.
Khi đào tạo tại chỗ, Delingoo hướng dẫn công thức và cách chỉnh cối xay cho từng loại hạt khách sạn đang dùng. Zalo/Hotline: 08 6680 6608.